Zamierzam kupić auto na kredyt – jako osoba fizyczna. Jednocześnie w lutym chcę założyć własną działalność gospodarczą. Chciałbym przekazać ten samochód do ewidencji środków trwałych. Czy jest to w ogóle możliwe? Kiedy należałoby to zrobić? Jakie koszty powinienem uwzględnić przy ustaleniu wartości początkowej ŚT? Jaką maksymalnie stawkę amortyzacji mogę ustalić i wykorzystać w celu wyliczenia miesięcznych odpisów amortyzacyjnych (samochód jest 5-letni, zakupiony od osoby fizycznej i sprowadzony z zagranicy)? W dowodzie rejestracyjnym auta wpisani są następujący współwłaściciele: ja, bank, rodzic.
Tomasz z Poznania

Ma Pan prawo do wprowadzenia auta do ewidencji środków trwałych, nawet jeśli zostanie ono kupione przed uruchomieniem działalności gospodarczej.
Z brzmienia przepisu art. 22 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż kosztami uzyskania przychodu z poszczególnego źródła są tylko te wydatki, które poniesione zostały w danym roku podatkowym i pozostają w ścisłym związku przyczynowo-skutkowym z uzyskaniem lub zwiększeniem przychodu z danego źródła z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Art. 23 ust. 1 cyt. ustawy określa katalog konkretnych wydatków, które pomimo poniesienia, bezwzględnie nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu bądź na funkcjonowanie tego źródła przychodu. Nie stanowią kosztu uzyskania przychodu te wydatki, które obiektywnie nie mogą przyczynić się do osiągnięcia przychodu z danego źródła.
W opisanym przez Pana przypadku dotyczącym wprowadzenia do ewidencji środków trwałych używanego na potrzeby działalności gospodarczej, stanowiącego Pana własność samochodu osobowego i obliczania odpisów amortyzacyjnych, zastosowanie znajdą następujące przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
art. 22 ust. 8 - „Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23”;
art. 22d ust. 2 - „Składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego, o którym mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4”;
art. 22h ust. 1. pkt. 4 - „Odpisów amortyzacyjnych od ujawnionych środków trwałych nie objętych dotychczas ewidencją dokonuje się - począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji”.
Do ustalenia wartości początkowej ujawnionego środka trwałego, zastosowanie mają przepisy art. 22g ust.1 ww. ustawy, zgodnie z którym „Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych”, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się m.in.:
w razie nabycia w drodze kupna - cenę ich nabycia,
w razie częściowo odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia powiększoną o wartość przychodu, określonego w art. 11 ust. 2b,
w razie wytworzenia we własnym zakresie - koszt wytworzenia,
w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości.
Przy ustalaniu wielkości odpisu amortyzacyjnego stanowiącego koszt uzyskania przychodu należy wziąć też pod uwagę zapis art. 23 ust. 1 pkt 4), zgodnie z którym „odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywanych według zasad określonych w art. 22a-22o, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 000 euro przeliczonej na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania”, nie uważa się za koszty uzyskania przychodu.
Reasumując: Może Pan wprowadzić do ewidencji środków trwałych samochód osobowy w każdym momencie prowadzenia działalności gospodarczej. W tym przypadku wartość początkowa samochodu powinna być równa cenie nabycia (nie większa niż cena rynkowa z dnia wprowadzenia do ewidencji) powiększona o ewentualne nakłady np. modernizacja, ulepszenia itp. Stawka amortyzacyjna w tym przypadku wynosi 20% ale dla samochodów używanych, okres amortyzacji może być ustalony indywidualnie lecz nie może być krótszy niż 30 miesięcy zgodnie z art. 22 J ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym.

Sławomir Chmielewski
Doradca Podatkowy